Ana sayfa »ANASAYFA İşletim Sistemi Nedir – Özellikleri Nelerdir ?

İşletim Sistemi Nedir – Özellikleri Nelerdir ?

Bilgisayar kullanıcıları ve  bilgisayarı oluştumuş donanım arasındaki iletişimi sağlayan sisteme işletim sistemi denir.

İşletim Sistemi Tanımı

İşletim sistemlerin de kullanıcılar girmiş oldukları tüm bilgileri (informationları) ve kullanılan yazılımların anlaşılacak bir şekilde beklenen sonuçları üretmesini sağlamaktadır. Bilgisayar sistemini oluşturmuş olan tüm yazılım ve donanım kaynakları arasında ki iletişimi sağlamaktadır. Günümüzde mobil telefonlar da ya da tablet bilgisayarlar da ki gibi mobil işletim sistemini kullanılmaktadır.

Bu işletim sistemlerine örnek olarak android ve ios örnek olarak verebiliriz. İşletim sisteminin her bir modülü belirli bilgisayar donanım parçalarını denetler ve kontrolünü sağlar. Şimdi yazılım ve donanım kısımlarına değinelim.

Yazılım

Bellek Yönetimi – Aygıt Yönetimi – Dosya Yönetimi – İşlem Yönetimi

Donanım

Ana Bellek – Aygıtlar – Yardımcı bellekler – İşlemci

İşletim Sistemi Türleri

İşletim sistemi

İşletim Sistemi Nedir Özellikleri ve Ayarları

Kontrolünü sağlamış oldukları bilgisayar türlerine göre veya destekleri uygulama türlerine göre işletim sistemleri genel olarak dört biçime ayrılır.

Gerçek Zamanlı

Tek Kullanıcı – tek görevli

Tek Kullanıcı – çok görevli

Çoklu Kullanıcı 

Bu isletim sistemi türleri 4 kısım dan oluşmaktadır. Şimdi bunların kısa tanımlarına değinelim.

Gerçek Zamanlı İsletim Türü 

Bu işletim sistemi türü, genel olarak endüstride ya da işletmelerde bilgisayarları ve bilgisayarlara bağlı olan sistemlerin kontrolünü sağlamaktadır. Bu tür işletim sistemi kullanıcı arayüzü kapasitesi oldukça sınırlıdır. Ürünlerin veya hizmetlerin aksamadan aynı kalitede üretilmesini sağlamak amacıyla farklı ve karmaşık kaynaklar olarak yönetilir ve bu işlemlerin sürekliliğini sağlar. LynxOS gerçek zamanlı isletim türüne örnek verilebilir.

Tek Kullanıcı – Tek Görevli

Bu işletim sisteminde ise türü tek bir kullanıcı her defasında tek bir işlemi gerçekleştirmesini olanaklı kılmaktadır. Diğer işletim sistemlerine göre daha az karmaşık biçimde işlemlerin yapılmasını kontrol eder. DOS (Disk Operating System) işletim sistemı bu türe örnek verilebilir.

Tek Kullanıcı – Çok Görevli 

Genellikle kişisel olan bilgisayarlarda en yaygın biçimde kullanılan işletim sistemi olan bir türdür. Bilgisayar kullanıcıları aynı anda birden fazla işlemi ya da programı gerçekleştirir. Örnek vermek gerekirse işlemci bir programla rapor yazdığımız zaman aynı zamanda internet üzerinden bir veri tarama işlemi ya da sunum programı olan powerpoint ile bir sunu hazırlama imkanına sahip olabiliriz.

Windows 7, windows 8 ya da windows 10 işletim sistemi örneklerindendir.

Çoklu Kullanıcı 

Birçok kullanıcının bilgisayar kaynaklarından aynı anda kesintisiz bir şekilde yararlanma aşamasını sağlayan işletim sistemidir. Çoklu kullanıcı işletim sistemi farklı biçimde ki kullanıcı isteklerini kontrol etmektedir. Farklı işlemlerin dengeli bir biçimde yapılmasını kontrolünü sağlayıp sıraya koyma işleminden sonra sistem kaynaklarını yönetir.

Linux işletim sistemini çoklu işletim sistemine örnektir.

İşletim Sistemi Görevleri

(PROCESS MANAGEMENT ) İşlem Yönetimi = Verilen işlemlerin belirli bir konumda ve zamanında uygulamasını sağlamaktadır.

(MEMORY MANAGEMENT) Bellek Yönetimi = Bellek üzerinden denetleme ve organizasyon işlemini yapar. İşlemler için gerekli belleği ayırmaktadır. Doluluk ve boş kısımlarını kontrol etmektedir.

(I/O MANAGEMENT) Aygıt Yönetimi = Bilgisayar üzerindeki giriş/çıkış birimleri (fare,yazıcı) gibi arasındaki veri alışverişini sağlamaktadır.

(FİLE MANAGEMENT) Dosya Yönetimi = Dosya yönetimi, erişimi bilgi yazma ve okuma gibi işlemleri düzenler. Verilerin saklandığı dosyalarla ilgili çalışmayı yönetir.

İŞLETİM SİSTEMLERİ

WİNDOWS 7 İŞLETİM SİSTEMİ 

Windows 7

Windows 7 İşletim Sistemi

Microsoft windows 7 Microsoft şirketinin 2009 yılın da piyasaya çıkarmış olduğu bir işletim sistemidir. Microsoft tarafından kişisel bilgisayarlar, notebooklar, masaüstü, dizüstü, tabletler, media center gibi bilgisayarlar da kullanılmak için piyasaya sürülmüş bir işletim sistemidir.

Kullanımı oldukça kolay olan sistemin hızlı ve dikkat çekici bir özelliği de mevcuttur. Geliştirilmiş görev çubuğu ile dosya bulma da veya günlük görevleri daha hızlı bir biçimde yapmanıza yardımcı olmaktadır.

Görev çubuğu ekranın alt kısmın da bulunan uzun ve yatay bir biçimde olan çubuktur.  3 ana bölümden oluşmaktadır.

  1. Başlat düğmesi
  2. Hangi programların açık olduğunu gösteren orta kısım
  3. Pil durumu, saat vs gibi bilgilerin bulunduğu bildirim alanı 

Başlat düğmesine tıkladığınız zaman başlat menüsü açılmaktadır. Bu menü en sık kullanılan programları listelemektedir. İstediğiniz bir programı sabitlemekte mümkündür. Sabitlenen programlar menüde her zaman yer almaktadır.

Bunun için açılan listeden sabitlemek istediğiniz programa sağ tıklayıp başlangıç menüsüne sabitleyi seçin.

Bilgisayarınız da bir programı dosyayı veya klasörü açtıgınız zaman ekranda pencere adı verilen bir kutu veya çerçeve yer alır.  Her pencerenin içeriği farklıdır ve pencereler de bir çok eleman ortaktır.

Dosya ve klasörlerin görünüm şekillerini değişmek için bulunmuş olduğunuz pencerede görünüm ayarları kullanılır.

Windows 7 üzerinde herhangi bir programı ya da dosyayı aramak için başlat menüsünden arama kutusu sayesinde çok kolay ve hızlı bir biçimde yapılabilir. Arama sonuçları başlat menüsünde görüntülenmektedir.

Klasörler dosyaların gruplandığı elemanlardır. Klasörlerin içinde sayısız derecede dosyalar ve alt klasörler bulunmaktadır. Klasörler pencerelerde açılır ve bu pencerelerde ise şu komutlar bulunmaktadır.

  1. Araç çubuğu
  2. Ades çubuğu
  3. Arama kutusu
  4. İleri geri düğmeler
  5. Sütun başlıkları
  6. Gezinti bölmesi
  7. Dosya listesi
  8. Liste detayları yer almaktadır.

İşletim Sistemi Denetim Masası Simgeleri

Bir dosyayı USB belleğe hızlıca kopyalamak için dosya üzerine fare ile sağ tıklayıp gönder seçeneginden USB BELLEK seçilmelidir.  Birden fazla dosyası sıkıştırmak işlemi için fare ile sağ tıklayıp sıkıştırılmış klasör seçilmelidir.

Pencereler arasın da geçiş yapabilmek için görev çubuğunda bulunan program simgesinin üzerine fareyi getirerek açık pencerelerin küçük (small) halini ekranda görmek mümkündür.

Birden fazla programlar ile çalıştığınız taktirde ekran kısmın da çok sayıda pencere olacaktır. Açık olan pencereler arasında geçiş yapabilmeniz için klavyeden alt+tab ya da windows + tab kullanabilirsiniz.

Windows 7 İşletim Sistemi ni Kişiselleştirmek 

Görev çubuğunda bulunan sabitlenmiş programların üzerine sağ tıklandığı zaman son dosyaların bir listesine ulaşmak mümkündür. Bu sayede ise en son çalışılan dosyalara daha rahat bir şekilde veya hızlı bir biçimde ulaşmak mümkündür. Windows 7 pencerelerini boyutlandırmak için değişik seçenekler bulunmaktadır.

Denetim masası (control panel ) dediğimiz kısım bilgisayarınızın ayarlarıni denetleyebileceğiniz kısımdır. Denetim masasında farklı amaçlarda kullanılamak üzere tasarlanan çok sayıda simge bulunmaktadır.

Misal bölge ve dil seçenekleri kullanılarak tarih,saat biçimi, para biriminin şekli gibi birçok ayarlama yapılabilir. Daha sonra açılan pencereden bildirim alanında ki simgelerin ayarları yapılabilir.

Görev çubuğunda ki bildirim alanları ise simgeleri gizler ya da sürekli olacak şekilde gosterilmesini sağlar. Bunu da yapabilmek için bildirim alanında ki ok işaretinin üzerine sağ tıklayıp özellikler seçmek gerekir.

WİNDOWS 8 İŞLETİM SİSTEMİ

Windows 8 - İşletim Sistemi

Windows 8 İşletim Sistemi

Microsoft Windows 8 2012 Ekim ayında resmi bir şekilde piyasaya çıkmış bir işletim sistemidir. Windows 8 sürümü windows 7 üzerine tasarlanmış yeniliklerin daha da eksta olmuş olduğu ve özellikle dokunmatik ekranlar için gelişmiş bir sürümdür. 2013 Haziran ayında Microsoft Windows 8.1 olarak tanıtılmıştır.

WİNDOWS 10 İŞLETİM SİSTEMİ

Windows 10

Windows 10 İşletimi

Microsoft windwos 10 2015 Temmuz ayında resmi bir şekilde piyasaya sürüldü. Microsoftun dijital asistan uygulaması Cortana, windows 10 ile artık bilgisayarlar ve tabletlerde de kullanılmaktadır. Microsoft windows 10 ile birlikte, internet explorer yerine microsoft edge adıyla bilinen yeni bir web tarayıcısı kullanılmaya başlandı.

LİNUX İSLETİM SİSTEMİ

Linux İşletim Sistemi

Linux İşletimi

Bu isletim sisteminde ise 1991 yılında Finlandiyada bir üniversitede öğrenci olan Linus Torvalds tarafından daha da eski bir işletim sistemlerinden birisi olan UNIX ten esinlenerek gelistirilmeye başlanmıştır. Linux açık kaynak kodlu ücretsiz bir işletim sistemidir. Linux kullanımı ve ayarları adlı yazımıza göz atarak ta daha detaylı bilgi sahibi olabilirsiniz.

MACİNTOSH İŞLETİM SİSTEMİ

Macintosh İşletimi

Macintosh Apple

(MAC OS) Macintosh işletim sisteminde ise Apple firması tarafından 1984 senesinde piyasaya sürülen bir işletim sistemidir. Bu işletim sisteminde ise MAC OS ailesinde MAC OS 7, MAC OS 9 ve MAC OS X bulunmaktadır. 2013 Ekim ayında ise MAC OS X sürümü piyasaya sürülerek önceki sürümlere göre de ücretsiz bir biçimde sunulmuştur.

Grafik olarak çok ayrıcalıklı olduğundan daha çok yayıncılık üzerine ilgi yoğun olur. 2014 senesi itibari ile MAC OS X yosemite adında yeni bir sürüm çıkarmıştır.

UYGULAMA YAZILIMLARI

Günümüzde bilgisayar sistemleri için geliştirilmiş çok sayıda genel amaçlı uygulama yazılımları mevcuttur. Bunlardan en çok kullanılanlari ise şu şekildedir ;

  1. Kelime İşlem Programları
  2. Elektronik Hesap Tabloları
  3. Sunum Programları
  4. Çizim Programları
  5. Oyunlar

Kelime İşlem Programları 

Microsoft Word

Word Programı

Bilgisayarda güçlü özelliklerinden birisi olan daktilo makinesi gibi kullanılmasını sağlamakta olan programlardır. Microsoft Office Word gibi programlar.

Elektronik Hesap Tablosu Programları

Microsoft Excel Programı

Microsoft Excel Programı

Bilgisayar sistemini son derece özellikli elektronik hesap makinesine dönüştüren programlardır. Örnek olarak Microsoft Office Excel gibi programlar kullanılabilir.

Sunum Programları 

Microsoft PowerPoint Programı

Belli bir konu hakkında hazırlanan raporların bilgisayar üzerinde slayt hazırlayarak sunum gerçekleştirebileceğiniz uygulama ise Microsoft Office Powerpoint programı örnek olarak verilebilir.

Oyunlar 

Bilgisayarlar içinde eğlence amaçlı sunulan bir çok oyun mevcuttur. Bunlardan bazıları GTA V , CALL OF DUTY, PUBG vb ounlar gibi.

Çizim Programları

Fotoğraflar üzerinde düzenlemeler yapmak amacıyla mimarı çizimler gerçekleştirebileceğiniz 3 boyutlu nesneleri de çızerek modeller oluşturmaya yarayan programlardır. Adobe Photoshop, Autocad, Solidworks gibi örnekler verilebilir.

Yorumlarınızı Bekliyoruz